W Krośnie wraca fabryka, w której czas naprawdę zaczyna działać

W kamienicy przy ul. Piłsudskiego 19 historia nie zatrzymała się za szybą, tylko wraca do miasta z pełnym rozmachem. Fabryka Zegarów Wieżowych, nowy oddział Muzeum Rzemiosła w Krośnie, ma zostać otwarta 29 kwietnia 2026 roku i już sam adres przypomina o Michale Mięsowiczu oraz jego zegarmistrzowskiej precyzji. To miejsce nie chce być kolejną salą z eksponatami, lecz przestrzenią, w której czas ma się słyszeć, oglądać i przeżywać. Przez kilka dni po otwarciu fabryka ma żyć od porannych spacerów po nocne zwiedzanie z latarkami.

• Dawna siedziba muzeum odzyskuje swoje zegarmistrzowskie serce
• Wystawa prowadzi od domowego zegara do fabrycznej precyzji
• Kilkudniowe otwarcie ma tętnić od rana do nocy

Dawna siedziba muzeum odzyskuje swoje zegarmistrzowskie serce

Nowy oddział powstał w budynku, który dla wielu krośnian ma już swoje miejsce w pamięci. Zanim rozpoczął się remont, mieściła się tu główna siedziba Muzeum Rzemiosła, otwarta dla zwiedzających w 1990 roku z inicjatywy lokalnych rzemieślników. Teraz wraca historia miejsca, które przez lata było związane z pracą, przedsiębiorczością i rzemiosłem, a przede wszystkim z Michałem Mięsowiczem – zegarmistrzem, społecznikiem i nauczycielem.

„To dla nas bardzo ważny moment. Zakończenie remontu i otwarcie nowego Oddziału Muzeum ogromnie nas cieszy” – podkreśla Marta Rymar, dyrektor Muzeum Rzemiosła w Krośnie.

Jak zapowiada muzeum, nowa przestrzeń ma nie tylko przypominać o fabryce i jej twórcy, ale też oddać budynek mieszkańcom jako miejsce spotkań i rozmów. W tym sensie otwarcie wykracza poza samą muzealną inaugurację – staje się próbą przywrócenia budynkowi dawnego ciężaru, tyle że już w nowoczesnej formie.

Wystawa prowadzi od domowego zegara do fabrycznej precyzji

Centralnym punktem oddziału będzie multimedialna ekspozycja poświęcona czasowi. Twórcy wystawy łączą opowieść o filozofii i nauce z historią ludzi, którzy przez lata starali się odmieniać czas na precyzyjne minuty i sekundy. Zwiedzający mają zobaczyć, jak działały zegary, czym różniły się ich mechanizmy i jaką dokładność osiągały dawne konstrukcje.

Ważnym elementem pozostają autentyczne urządzenia, odtworzone wnętrza fabryki i oryginalne mechanizmy. To one mają pokazać skalę produkcji zegarów wieżowych, które trafiały na wieże kościołów i ratuszy w różnych częściach dawnej Polski. Muzeum podkreśla, że nie będzie to tylko opowieść o technice, ale też o człowieku, który za nią stał.

„Inwestycja w infrastrukturę to dopiero początek. Teraz najważniejsze jest, aby to miejsce żyło” – mówi Magdalena Czelna-Mikosz, zastępca dyrektora muzeum.

Wystawa została podzielona na kilka wyraźnych stref:

• parter – przestrzeń bliższa codzienności i domowemu rytmowi,
• poziom –1 – odtworzona atmosfera dawnej fabryki, wzbogacona o projekcje i oryginalne mechanizmy,
• poddasze – sala edukacyjna przeznaczona na warsztaty, spotkania i działania muzealne.

Nie zabraknie też miejsca na interakcję. Nowy oddział ma zachęcać do samodzielnego odkrywania ekspozycji, a nie tylko do biernego oglądania gablot.

„Mięsowicz mógłby obdarować swoim życiorysem kilka osób” – zauważa Katarzyna Solińska, historyk sztuki zaangażowana w przygotowanie wystawy.

Jak dodaje, o tamtej historii opowiedzą nie tylko dokumenty, ale też sam bohater, jego rodzina i zegary, które wyszły spod jego ręki.

Kilkudniowe otwarcie ma tętnić od rana do nocy

Otwarcie Fabryki Zegarów Wieżowych rozpisano na 29 kwietnia – 3 maja 2026 roku. Program nie ogranicza się do jednej uroczystości, bo muzeum chce od razu sprawdzić, czy nowa przestrzeń rzeczywiście zacznie żyć własnym rytmem.

Najważniejsze punkty otwarcia:

• 29 kwietnia, godz. 9.00–16.00 – konferencja naukowa „Homo Faber. Rzemieślnicy, rękodzielnicy i przemysłowcy w życiu dawnych miast”
• 29 kwietnia, godz. 18.00 – oficjalne otwarcie Fabryki Zegarów Wieżowych
• 29 kwietnia, godz. 20.00 – plenerowa premiera filmu „Mięsowicz. Konstruktor czasu” z Bartłomiejem Topą oraz panel dyskusyjny
• 30 kwietnia, godz. 10.00–18.00 – zwiedzanie z pokazami dawnych maszyn
• 30 kwietnia, godz. 11.00 i 16.00 – oprowadzania kuratorskie
• 30 kwietnia, godz. 12.00 – lekcja muzealna, na którą obowiązują zapisy pod numerem 515 252 776
• 30 kwietnia, godz. 18.00 – wykład o podróżach w czasie
• 1 maja, godz. 10.00–18.00 – zwiedzanie i pokazy dawnych maszyn
• 1 maja, godz. 10.00 – spacer historyczny „Śladami czasu i Michała Mięsowicza”
• 1 maja, godz. 12.00 – warsztaty zegarmistrzowskie i rodzinna gra miejska, z zapisami pod numerem 515 252 776
• 2–3 maja – całodobowy program „24 godziny czasu” z nocnym zwiedzaniem, warsztatami, spotkaniami i porannymi aktywnościami w ogrodzie fabryki

Wśród zapowiedzianych wydarzeń znajdą się też zajęcia dla dzieci, koncert relaksacyjny, poetycka noc o czasie oraz wspólne słuchanie tykania zegara. W programie pojawi się również Bartłomiej Topa, który wcielił się w rolę Mięsowicza w filmie przygotowanym przez muzeum i ma być obecny podczas otwarcia.

Fabryka Zegarów Wieżowych powstała w ramach projektu „Muzeum – moja przestrzeń czasu”, realizowanego przez Muzeum Rzemiosła w Krośnie i Šarišské múzeum w Bardejovie. Przedsięwzięcie zostało współfinansowane przez Unię Europejską w programie INTERREG Polska–Słowacja 2021–2027, a jego efektem jest nie tylko odnowiona kamienica, lecz także nowa opowieść o Krośnie – mieście, które znów próbuje usłyszeć własny rytm.

na podstawie: Urząd Miasta Krosna.